Με κάθε επισημότητα ανακοινώθηκε τις τελευταίες ημέρες η έναρξη συνεργασίας του Skroutz με το Επιμελητήριο Κεφαλονιάς και Ιθάκης. Μια συνεργασία που, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, στοχεύει στην ενίσχυση της εξωστρέφειας, την ψηφιακή αναβάθμιση και φυσικάστην ανάπτυξη των τοπικών επιχειρήσεων.
Μέχρι εδώ όλα καλά. Άλλωστε, ποιος θα μπορούσε να είναι αντίθετος με την ανάπτυξη; Το ερώτημα όμως που ακούγεται ήδη έντονα στα καφενεία, στα μαγαζιά και πίσω από τις βιτρίνες της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης είναι απλό και ελαφρώς… αγωνιώδες:
Πρόκειται για μια ευκαιρία ή για το πρώτο βήμα προς την ψηφιακή εξαφάνιση των μικρών επαγγελματιών;
Το αφήγημα της «ευκαιρίας»
Σύμφωνα με το επίσημο αφήγημα, η συνεργασία δίνει τη δυνατότητα στους τοπικούς εμπόρους να αποκτήσουν παρουσία στη μεγαλύτερη πλατφόρμα σύγκρισης τιμών της χώρας. Να προσεγγίσουν νέο κοινό, να αυξήσουν τις πωλήσεις τους και να μπουν επιτέλους στον 21ο αιώνα, αφήνοντας πίσω τετράδια, χειρόγραφες αποδείξεις και την ελπίδα ότι θα περάσει κανένας τουρίστας.
Σε μια εποχή που η φυσική αγορά πιέζεται, η ψηφιακή βιτρίνα παρουσιάζεται ως σωσίβιο. Και πράγματι, για ορισμένες επιχειρήσεις κυρίως όσες έχουν ήδη οργάνωση, αποθήκη, ανταγωνιστικές τιμές και χρόνο να ασχοληθούν το Skroutz μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης.
Το αφήγημα του… τέλους
Υπάρχει όμως και η άλλη όψη του νομίσματος. Αυτή που δεν χωρά εύκολα στα δελτία Τύπου.
Η πλατφόρμα του Skroutz βασίζεται στον αμείλικτο ανταγωνισμό τιμών. Δεν ανταγωνίζεσαι το διπλανό μαγαζί του Αργοστολίου. Ανταγωνίζεσαι αποθήκες της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, όλο και συχνότερα του εξωτερικού και επιχειρήσεις με τζίρους που θυμίζουν τηλεφωνικούς αριθμούς.
Ο μικρός επαγγελματίας της Κεφαλονιάς, με υψηλά μεταφορικά, περιορισμένο στοκ και αυξημένα λειτουργικά κόστη, καλείται να πουλήσει φθηνότερα, γρηγορότερα και πιο οργανωμένα. Με λίγα λόγια: να γίνει κάτι που δεν είναι, μια μικρή Amazon με θέα το Ιόνιο.
Από τον πάγκο στον αλγόριθμο
Μέχρι χθες, ο επαγγελματίας πουλούσε με το χαμόγελο, την προσωπική σχέση και το άμα χαλάσει, το βλέπουμε. Σήμερα καλείται να πουλήσει με αστέρια αξιολόγησης, χρόνους παράδοσης και πολιτικές επιστροφών. Ο πελάτης δεν είναι πια ο Γιάννης από το Ληξούρι, αλλά ένας ανώνυμος χρήστης που θα επιλέξει όποιον έχει 20 λεπτά χαμηλότερη τιμή.
Και κάπου εδώ γεννιέται ο φόβος:
Μήπως η συνεργασία δεν ενισχύει τους επαγγελματίες, αλλά απλώς τους εκπαιδεύει να μπουν σε έναν αγώνα που δεν μπορούν να κερδίσουν;
. Όσο τέλειο κι αν είναι το σχέδιο
Ακόμη κι αν η συνεργασία αυτή σχεδιαστεί στην εντέλεια. Ακόμη κι αν συνοδευτεί από σεμινάρια, τεχνική υποστήριξη, καλύτερους όρους, μειωμένες προμήθειες και ένα πλαίσιο που στα χαρτιά μοιάζει ιδανικό. Ακόμη κι αν παρουσιαστεί ως η μεγάλη ευκαιρία για όλους.
Η αλήθεια παραμένει πεισματικά απλή. Το μοντέλο τέτοιων πλατφορμών δεν είναι φτιαγμένο για τον μικρό έμπορο. Είναι φτιαγμένο για όγκο, ταχύτητα και αντοχή. Και όσο καλά κι αν οργανωθεί μια τέτοια συνεργασία, όσο καλή πρόθεση κι αν υπάρχει, ο μικρός επαγγελματίας μπαίνει σε ένα παιχνίδι με κανόνες που δεν έγραψε ο ίδιος.
Έτσι, ακόμη και η πιο καλοσχεδιασμένη «ευκαιρία» μπορεί τελικά να αποβεί μοιραία. Όχι επειδή κάποιος το επιδίωξε, αλλά επειδή στον αδυσώπητο ψηφιακό ανταγωνισμό, ο μικρός δεν χάνει επειδή έκανε λάθος χάνει επειδή απλώς δεν είναι μεγάλος.
Γιατί η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι ουδέτερη. Ή γίνεται με όρους που ωφελούν τους πολλούς ή καταλήγει να ευνοεί τους ήδη ισχυρούς.
Ο ρόλος του Επιμελητηρίου τελικά ποιος είναι;
Να βοηθά και να ενισχύει τους τοπικούς επαγγελματίες ανεξάρτητου μεγέθους ή να ρισκάρει με κάτι που ίσως τους βοηθήσει, ίσως όμως τους αποτελειώσει;
Συμπέρασμα
Το Skroutz δεν είναι ούτε σωτήρας ούτε δήμιος. Είναι εργαλείο. Το ερώτημα είναι ποιος κρατά το εργαλείο και ποιος πληρώνει το κόστος.
Για τους επαγγελματίες της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης, η συνεργασία αυτή μπορεί να αποδειχθεί είτε σαν μια πόρτα προς την αγορά όλης της Ελλάδας είτε σαν μια πολύ κομψή έξοδο κινδύνου από το τοπικό εμπόριο.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η απάντηση δεν θα δοθεί στις ανακοινώσεις, αλλά στα ταμεία των μαγαζιών τους.
O Έμπορος
