Πάνω από τους μισούς Έλληνες ηλικίας 25-34 ετών εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους. Η στεγαστική κρίση, τα ενοίκια και οι μισθοί κάνουν την οικονομική ανεξαρτησία όλο και πιο δύσκολη για μια ολόκληρη γενιά.
Το να φύγει ένας νέος από το πατρικό του και να δημιουργήσει το δικό του σπίτι μοιάζει για πολλούς στην Ελλάδα όλο και πιο δύσκολο.
Τα τελευταία χρόνια, η άνοδος των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων, σε συνδυασμό με τα εισοδήματα που δεν ακολουθούν τον ίδιο ρυθμό, έχει μεταθέσει σημαντικά την ηλικία στην οποία οι νέοι μπορούν να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία.
Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αποτυπώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο την κατάσταση: το 56,3% των νέων ηλικίας 25 έως 34 ετών στην Ελλάδα ζει ακόμη με τους γονείς του.
Το ποσοστό αυτό είναι το δεύτερο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Κροατία να βρίσκεται στην πρώτη θέση με 62,3%.
Η Ελλάδα απέχει πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Η διαφορά με την υπόλοιπη Ευρώπη είναι εντυπωσιακή.
Η Σάρον Στόουν αποκαλύπτει ποιος είναι ο ηθοποιός που φιλάει καλύτερα στο Χόλιγουντ
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το αντίστοιχο ποσοστό των νέων 25-34 ετών που παραμένουν στο πατρικό τους είναι 30,1%.
Με άλλα λόγια, στην Ελλάδα το ποσοστό είναι σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Μετά την Ελλάδα και την Κροατία, υψηλά ποσοστά καταγράφονται στη Σλοβακία, τη Σερβία, την Πολωνία, την Ιταλία και την Ισπανία.
Στον αντίποδα βρίσκονται χώρες της βόρειας Ευρώπης. Στη Δανία μόλις το 3,9% των νέων 25-34 ετών ζει με τους γονείς του, ενώ στη Φινλανδία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 4% και στη Σουηδία 7,5%.
Το μεγάλο «αγκάθι»
Ένας από τους βασικότερους λόγους είναι το κόστος της στέγασης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 30,3% των νέων ηλικίας 15-29 ετών στην Ελλάδα ζούσε το 2024 σε νοικοκυριό όπου τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος κατευθυνόταν για τη στέγαση.
Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν μόλις 9,7%.
Για έναν νέο εργαζόμενο, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και όταν υπάρχει εισόδημα, μεγάλο μέρος του μπορεί να καταλήγει στο ενοίκιο και στους λογαριασμούς, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο για αποταμίευση.
Και οι τιμές των ακινήτων συνεχίζουν να ανεβαίνουν
Η αγορά κατοικίας κάνει την προσπάθεια ανεξαρτητοποίησης ακόμη δυσκολότερη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 8,1% το 2025, μετά την άνοδο 9,1% που είχε καταγραφεί το 2024.
Στη Θεσσαλονίκη η αύξηση έφτασε το 9,7%, ενώ στις άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας διαμορφώθηκε στο 10,2%.
Έτσι, ένας νέος που θέλει να αγοράσει σπίτι βρίσκεται αντιμέτωπος όχι μόνο με τις υψηλές τιμές αλλά και με την ανάγκη να συγκεντρώσει ένα σημαντικό ποσό για την αρχική χρηματοδότηση.
Δεν είναι πάντα επιλογή το να μένει κάποιος με τους γονείς του
Η εικόνα του 30χρονου που εξακολουθεί να ζει στο παιδικό του δωμάτιο συχνά παρουσιάζεται σαν προσωπική ή οικογενειακή επιλογή.
Τα στοιχεία, όμως, δείχνουν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Για ένα σημαντικό μέρος των νέων, η παραμονή στο πατρικό δεν αποτελεί επιλογή αλλά οικονομική ανάγκη.
Όταν ένα ενοίκιο μπορεί να καταναλώνει μεγάλο μέρος ενός μηνιαίου μισθού, η δημιουργία ενός ανεξάρτητου νοικοκυριού γίνεται εξαιρετικά δύσκολη.
Η οικονομική πίεση επηρεάζει μια ολόκληρη γενιά
Η στεγαστική κρίση δεν περιορίζεται τελικά στο αν ένας νέος μπορεί να νοικιάσει ένα διαμέρισμα.
Επηρεάζει το πότε θα φύγει από το πατρικό, πότε θα δημιουργήσει το δικό του νοικοκυριό και σε ποια ηλικία θα μπορέσει να κάνει μακροπρόθεσμα σχέδια.
Παράλληλα, το 14,7% των νέων ηλικίας 15-29 ετών στην Ελλάδα αντιμετώπιζε το 2025 σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, έναντι 5,8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και κάπως έτσι, η οικονομική ανεξαρτησία μετατρέπεται για πολλούς νέους από φυσικό επόμενο βήμα της ενηλικίωσης σε έναν στόχο που συνεχώς μετατίθεται.
Το πατρικό σπίτι, από προσωρινός σταθμός, γίνεται για όλο και περισσότερους η μόνη οικονομικά εφικτή επιλογή.
