Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκάλεσε στην Ευρώπη ένα πλήγμα που δεν είχαν καταφέρει ούτε οι εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ ούτε η εξασθένιση της βιομηχανίας την τελευταία δεκαετία.
Χαρακτηριστικά ήταν τα στοιχεία του δείκτη υπευθύνων προμηθειών της S&P Global, που έδειξαν την περασμένη εβδομάδα ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη μειώθηκε κατακόρυφα τον Απρίλιο εξαιτίας της βουτιάς των υπηρεσιών, που κατέγραψαν τη χαμηλότερη μέτρηση από τις αρχές του 2021. Το κόστος εισαγωγής εκτινάχθηκε σε υψηλό τουλάχιστον τριών ετών και η επιχειρηματική εμπιστοσύνη έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2022. Παραδόξως, ο κλάδος της μεταποίησης βελτιώθηκε, αν και η άνοδος αυτή είναι συγκυριακή, καθώς οι εταιρείες του μπλοκ κάνουν μαζικές παραγγελίες, αναμένοντας ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν ελλείψεις και περαιτέρω ανατιμήσεις.
Στην ίδια έρευνα, το σκέλος του κόστους ανέδειξε σαφή στοιχεία στασιμοπληθωρισμού. Το κόστος εισαγωγής αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό από τα τέλη του 2022, ενώ το κόστος εξαγωγών εκτινάχθηκε σε υψηλό τουλάχιστον τριών ετών.
Σημειώνεται ότι τον Απρίλιο, στον σύνθετο δείκτη υπηρεσιών και μεταποίησης, η Γερμανία κατέγραψε την πρώτη της ύφεση εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, ενώ η επιβράδυνση της Γαλλίας κλιμακώθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο τουλάχιστον ενός έτους.
Στις τελευταίες προβλέψεις του ΔΝΤ, η Ευρώπη είχε τη μεγαλύτερη αναθεώρηση προς τα κάτω ανάμεσα στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Πλέον, το Ταμείο αναμένει ανάπτυξη 1,1% το 2026 και 1,2% το 2027, χαμηλώνοντας τον πήχη κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες από την προηγούμενη εκτίμησή του, έναντι 1,4% το 2025.
Στο μεταξύ, τα στοιχεία του Απριλίου έχουν φέρει την ΕΚΤ σε ακόμη πιο άβολη θέση από έναν μήνα νωρίτερα, καθώς η συνηθισμένη «εργαλειοθήκη» νομισματικής πολιτικής δεν προσφέρει ξεκάθαρες λύσεις. «Η ΕΚΤ έχει για άλλη μια φορά τη δυσάρεστη αποστολή να αποφασίσει αν θα ανεβάσει τα επιτόκια δανεισμού λόγω της ανησυχητικής εικόνας του πληθωρισμού ή αν η εκτίναξη των τιμών θα αποδειχθεί προσωρινή, απαιτώντας να στρέψει την προσοχή της στην αποτροπή μεγαλύτερης επιβράδυνσης», είπε o Chris Williamson, επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global Market Intelligence.
Σημειώνεται πως οι αγορές δίνουν πιθανότητα περίπου 72% στο ενδεχόμενο η ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια το 2026, ενώ πριν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το ποσοστό ήταν σε χαμηλά διψήφια επίπεδα.
Goldman Sachs: Αυτό το σοκ δεν είναι 2022
Ο οικονομολόγος της Goldman Sachs, Niklas Garnadt, υποστήριξε την περασμένη εβδομάδα ότι το σοκ που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών διαφέρει από την ευρωπαϊκή κρίση ενέργειας του 2022 σε τρία σημεία.
Πρώτον, η διακύμανση στις τιμές είναι μικρότερη και λιγότερο επίμονη. Η τράπεζα προβλέπει ότι το Brent θα διαμορφωθεί στα 83 δολάρια το βαρέλι το 2026 έναντι 64 δολαρίων πριν τον πόλεμο. Σε ό,τι αφορά τα ευρωπαϊκά συμβόλαια αναφοράς για το φυσικό αέριο, αναμένει ότι θα ανέλθουν στα 44 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 34 ευρώ. Πρόκειται δηλαδή για άνοδο 20% και 30% αντίστοιχα σε σύγκριση με αύξηση 40% και 180% που είχε σημειωθεί το 2022.
Δεύτερον, στην κρίση αυτή πρωταγωνιστεί το πετρέλαιο όχι το φυσικό αέριο. Οι αγορές πετρελαίου είναι παγκόσμιες και συνεπώς η ζημία δεν συγκεντρώνεται τόσο στις ενεργοβόρες βιομηχανίες, αλλά είναι διάχυτη κατά μήκος εξαγωγικών κλάδων, όπως τα αυτοκίνητα και τα μηχανήματα.
Τρίτον, αυτή τη φορά η Ασία δεν είναι θωρακισμένη. Οι τιμές πετροχημικών στην Κίνα ανέβηκαν μαζί με την Ευρώπη. Απεναντίας, το 2022, οι ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας σχεδόν είχαν σχεδόν διπλασιαστεί ενώ οι κινεζικές είχαν επηρεαστεί οριακά, οδηγώντας σε κατάρρευση των καθαρών εξαγωγών της Ευρώπης.
Σύμφωνα με την τράπεζα, το σοκ αυτό θα μειώσει τη βιομηχανική παραγωγή κατά σχεδόν 2% μέχρι το τέλος του 2027, πολύ λιγότερο από το 4% της περιόδου 2022-2023.
Πάντως, ο Filippo Taddei, επίσης οικονομολόγος της Goldman Sachs, υπολογίζει ότι περίπου 80 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης θα παραμείνουν αναξιοποίητα μετά τη λήξη του προγράμματος. Ενδεχομένως το ποσό αυτό θα μπορούσε να επαναδρομολογηθεί, όπως είχε άλλωστε συμβεί και το 2022 με τη δημιουργία του REPowerEU.
Τελικά, τα στοιχεία μέχρι στιγμής σίγουρα δεν δείχνουν ύφεση, όμως η ταχύτητα της επιδείνωσης σε αυτό το τοπίο του πληθωρισμού συνθέτει ένα σκηνικό, το οποίο οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούσαν ότι είχαν ξεπεράσει προ πολλού.
moneyreview.gr με πληροφορίες από Euronews
