Η αλλαγή στους στόχους για ανάπτυξη και πληθωρισμό αντανακλά την επιβάρυνση που προκαλεί η άνοδος των τιμών ενέργειας, ως συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Κατατέθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η επικαιροποιημένη έκθεση προόδου του 2026 σχετικά με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου (ΜΔΣ) 2025-2028, με βάση το αναθεωρημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης που τέθηκε σε ισχύ στις 30 Απριλίου 2024.
Η ετήσια έκθεση προόδου, η οποία έλαβε υπόψη τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή που επηρεάζει τις τιμές της ενέργειας, προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2% έναντι 2,4% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη και πληθωρισμό 3,2% έναντι 2,2%, αντίστοιχα.
Η αλλαγή αυτή αντανακλά κυρίως την επιβάρυνση που προκαλεί η άνοδος των τιμών ενέργειας, ως συνέπεια της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή. Το διεθνές περιβάλλον καθίσταται πιο ασταθές, επηρεάζοντας τόσο το κόστος παραγωγής όσο και την καταναλωτική δυναμική.
Πρωτογενή πλεονάσματα και χρέος
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, η εικόνα εμφανίζεται πιο ενισχυμένη σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2026 αναθεωρείται ανοδικά στο 3,2% του ΑΕΠ, από 2,8%, ενώ σε αντίστοιχο επίπεδο διατηρείται και για το 2027. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται τόσο στην πορεία των εσόδων όσο και στον έλεγχο των δαπανών.
Παράλληλα, η πορεία του δημόσιου χρέους συνεχίζει να είναι πτωτική. Για το 2026 εκτιμάται στο 136,8% του ΑΕΠ, χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη, ενώ το 2027 υποχωρεί περαιτέρω στο 130,3%.
Το ονομαστικό ΑΕΠ προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 261,3 δισ. ευρώ το 2026 και στα 272,8 δισ. ευρώ το 2027, αποτυπώνοντας τη συνέχιση της μεγέθυνσης σε ονομαστικούς όρους.
Ο ρυθμός ετήσιας αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών το 2026 αναμένεται να ανέλθει σε 7,5% το 2026, έναντι 2,9% το 2025 και -0,1% το 2024, σηματοδοτώντας τη σημαντική ενίσχυση τόσο των δαπανών που κατευθύνονται στην ενίσχυση των εισοδημάτων έναντι των προηγούμενων ετών, όσο και το κόστος της μείωσης της φορολογίας που έχουν εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο το 2026.
Το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών παρεμβάσεων ανέρχεται σε 2,96 δισ. ευρώ το 2025 και επιπλέον 3,7 δισ. ευρώ το 2026.
Περιορισμένα περιθώρια νέων παρεμβάσεων
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της έκθεσης αφορά τα περιθώρια άσκησης νέας δημοσιονομικής πολιτικής. Για το 2026, μετά την ενσωμάτωση των ήδη εξαγγελθέντων μέτρων, το διαθέσιμο περιθώριο δαπανών είναι ιδιαίτερα περιορισμένο, μόλις στο 0,1% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 200 εκατ. ευρώ. Για το 2027, το περιθώριο διευρύνεται στο 0,4% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε περίπου 1 δισ. ευρώ.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις για τα έτη 2025 και 2026 που παρουσιάστηκαν στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.
Επιπλέον ενσωματώνονται μέτρα με δημοσιονομικό κόστος περί τα 800 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν μετά την κατάρτιση του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
Αυτά προβλέπουν:
- Έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, ύψους 150 ευρώ για κάθε τέκνο, με κόστος 240 εκατ. ευρώ,
- κάρτα καυσίμων (fuel pass) για τον Απρίλιο και τον Μάϊο με κόστος 130 εκατ. ευρώ,
- επιδότηση του Diesel στο δίκτυο για τους μήνες Μάϊο και Ιούνιο με κόστος 106 εκατ. ευρώ,
- επιδότηση των λιπασμάτων 15% επί της αξίας των τιμολογίων για την περίοδο 15 Μαρτίου-31 Αυγούστου με κόστος 41 εκατ. ευρώ,
- μόνιμη αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων στα 300 ευρώ καθαρά και διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων , ώστε να συμπεριληφθούν 420.000 επιπλέον δικαιούχοι, με ετήσιο κόστος 198 εκατ. ευρώ,
- μόνιμη διεύρυνση των κριτηρίων για την επιστροφή ενοικίου ώστε να συμπεριληφθούν επιπλέον 70.000 δικαιούχοι με ετήσιο κόστος 25 εκατ. ευρώ,
- μόνιμη επιστροφή δύο ενοικίων σε δασκάλους, νοσηλευτές και ιατρούς, αναδρομικά από το 2025, με κόστος για το 2026, 36 εκατ. ευρώ.
Πηγή: imerisia.gr
