Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε την Πέμπτη μια σύνοδο κορυφής με βαρύ πρόγραμμα, η οποία ανέδειξε γρήγορα τις διαφωνίες σχετικά με το πώς θα μπορούσαν οι κυβερνήσεις να χαλιναγωγήσουν τις τιμές της ενέργειας που σημειώνουν ράλι, αλλά και πώς θα καταρτιστεί ένας προϋπολογισμός που θα διατηρεί την ανταγωνιστικότητα του μπλοκ, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις μαζικές εισαγωγές από την Κίνα.
Η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης οικονομικής ανησυχίας: η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων —μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν— έχει φέρει σε δύσκολη θέση τις κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν δημοσιονομικά προβλήματα, με τις επιχειρήσεις τους να δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τα αυξημένα κόστη. Την ίδια στιγμή η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την άμυνά της και να στηρίξει την Ουκρανία, σημειώνει το Reuters.
Παράλληλα, ο χρόνος πιέζει ενόψει μιας σειράς εκλογικών αναμετρήσεων στην Ευρώπη τους επόμενους μήνες — μεταξύ των οποίων και στη Γαλλία τον Απρίλιο.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς —ο οποίος καταγράφει πτώση στα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις εντός της χώρας του— προσερχόμενος στη Σύνοδο δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι θέσεις των κρατών-μελών παραμένουν πολύ απομακρυσμένες όσον αφορά τον προϋπολογισμό.
Το ζήτημα αυτό έχει φέρει σε αντιπαράθεση τα κράτη που είναι καθαροί συνεισφέροντες (όπως η Γερμανία) με εκείνα που είναι καθαροί αποδέκτες κονδυλίων.
Η τρέχουσα πρόταση προβλέπει τη διατήρηση των επιδοτήσεων προς τους αγρότες και τις περιφέρειες, μια επιλογή που, σύμφωνα με τους επικριτές, απορροφά πόρους από τομείς που απαιτούν επείγουσα ενίσχυση, προκειμένου η Ευρώπη να παραμείνει ανταγωνιστική έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
"Βρισκόμαστε, επομένως, αντιμέτωποι με πολύ, πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις", δήλωσε ο Μερτς.
Αν και η Γαλλία επίσης συνεισφέρει περισσότερα στα ευρωπαϊκά ταμεία απ' ό,τι εισπράττει, αξιωματούχοι της προειδοποίησαν ότι μια μονοδιάστατη εστίαση στις περικοπές δαπανών θα ήταν αντιπαραγωγική, καθώς θα υπονόμευε μέτρα που αποσκοπούν επίσης στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού μπλοκ.
"Είναι σαφές ότι οι περικοπές από μόνες τους δεν μπορούν να δώσουν τη λύση", ανέφερε ένας αξιωματούχος, όπως μεταδίδει το Reuters.
Στο θέμα αναφέρθηκε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στη σύνοδο: "Η Ελλάδα δεν είναι ικανοποιημένη με την πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας για το πολυετές πλαίσιο, καθώς εντοπίζει ασυνέπειες μεταξύ της φιλοδοξίας των στόχων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των πόρων που έχει θέσει για να πετύχει αυτούς τους στόχους", δήλωσε χαρακτηριστικά.
"Η Ελλάδα είναι μεταξύ των 16 χωρών που αποτελούν τους λεγόμενους 'φίλους της Συνοχής'", πρόσθεσε, ξεκαθαρίζοντας ότι "δεν θα δεχθούμε περικοπές στις πολιτικές συνοχής και την αγροτική πολιτική".
"Θα πρέπει να πειστούν και οι λεγόμενοι 'φειδωλοί' ότι δεν θα δεχτούμε περικοπές σε κρίσιμες πολιτικές της Ευρώπης", τόνισε.
Μέτρα εμπορικής άμυνας απέναντι στην Κίνα
Τα προσχέδια των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής δείχνουν ότι οι ηγέτες επιθυμούν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει τις συνομιλίες με το Πεκίνο, αξιοποιώντας παράλληλα πλήρως τα μέτρα εμπορικής άμυνας της ΕΕ και προσθέτοντας νέα εμπορικά εργαλεία για την περαιτέρω θωράκιση της Ένωσης.
"Αυτές οι ανισορροπίες δεν περιορίζονται σε έναν μόνο τομέα. Δεν έχουμε πολύ χρόνο, καθώς κάθε μήνας που περνά σημαίνει απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας", δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ.
Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι η υπερβολική ανάδειξη του ζητήματος των οικονομικών ανισορροπιών αποτελεί πρόσχημα για την προώθηση του προστατευτισμού, καθώς και για την άσκηση πίεσης και τον περιορισμό της Κίνας.
"Δεν διαθέτουμε επαρκή μέτρα για την αντιμετώπιση των αθέμιτων πρακτικών, ενώ δεν έχουμε επενδύσει αρκετά ούτε στη δική μας ανταγωνιστικότητα και καινοτομία. Ο νέος προϋπολογισμός της ΕΕ θα πρέπει να είναι κατάλληλα διαμορφωμένος ώστε να ανταποκριθεί σε αυτές τις ανάγκες", δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γιέτεν.
Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της ΕΕ πραγματοποιούν την συνάντηση τους στις Βρυξέλλες, έχοντας ήδη πετύχει συμφωνία με το Πεκίνο για τον περιορισμό των εισαγωγών υβριδικών αυτοκινήτων από την Κίνα — ένα πρώτο βήμα προς τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος αγαθών, το οποίο το 2025 έφτασε τα 360 δισ. ευρώ, όπως σημειώνει το Reuters.
Τα μέτρα για την ενεργειακή κρίση
Ένα σημείο τριβής αποτελεί η επιθυμία ορισμένων κρατών, όπως η Τσεχία και η Ιταλία, να αποδυναμώσουν ή να αναστείλουν το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS) — έναν κανονισμό που υποχρεώνει τις μονάδες παραγωγής ενέργειας και τη βιομηχανία να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπής CO2 όταν ρυπαίνουν.
Οι πρωθυπουργοί της Φινλανδίας, της Σουηδίας και της Δανίας αντέδρασαν με επιστολή τους, στην οποία εξυμνούν το σύστημα ως παράγοντα ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας, καθώς βοηθά την Ευρώπη να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Προειδοποίησαν δε ότι "οποιαδήποτε αποδυνάμωση" του συστήματος θα λειτουργούσε ανασταλτικά για τις επενδύσεις σε καθαρές βιομηχανίες.
