Καύσιμα: Πού η βενζίνη φλερτάρει με τα 2 ευρώ - Οι επιπτώσεις από το νέο ράλι του πετρελαίου

Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης πλησιάζει τα 2 ευρώ το λίτρο σε πολλές περιοχές της χώρας, καθώς η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί νέο κύμα ανατιμήσεων στα καύσιμα

Με τα 2 ευρώ το λίτρο φλερτάρει σε πολλές περιοχές της χώρας η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων, σχεδόν δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλκατά του Ιράν, ενώ στις Κυκλάδες έχει ήδη ξεπεράσει το ψυχολογικό αυτό όριο. Παράλληλα, μέσα σε 12 ημέρες η μέση τιμή των υγρών καυσίμων στην Ελλάδα αυξήθηκε από 6% έως 21%, με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο να καταγράφεται στο πετρέλαιο θέρμανσης και τη μικρότερη στην αμόλυβδη βενζίνη 100 οκτανίων.

Αναλυτικά, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης, οι τιμές στα πρατήρια κατέγραψαν σημαντική άνοδο στο διάστημα από τις 27 Φεβρουαρίου έως τις 11 Μαρτίου 2026, αντανακλώντας τις πιέσεις που προκαλεί η ένταση στη Μέση Ανατολή στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση καταγράφεται στο πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο ενισχύθηκε κατά 21,29%, ενώ ακολουθεί το diesel κίνησης με άνοδο 18,79%.

Αντίθετα, πιο ήπιες αυξήσεις σημειώθηκαν στη βενζίνη, με την αμόλυβδη 95 οκτανίων να καταγράφει άνοδο 7,31% και την αμόλυβδη 100 οκτανίων 5,98%, ενώ σημαντική ήταν η άνοδος και για το υγραέριο κίνησης. 

Οι υψηλοί φόροι και το παράδοξο με τις αυξήσεις

Σημειώνεται ότι η ποσοστιαία άνοδος των τιμών της βενζίνης εμφανίζεται χαμηλότερη λόγω της δομής της τελικής τιμής. Περισσότερο από το μισό των περίπου 1,88 ευρώ που κοστίζει σήμερα ένα λίτρο βενζίνης στην αντλία αντιστοιχούν σε φόρους – κυρίως στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης – οι οποίοι παραμένουν σταθεροί ανά λίτρο. Έτσι, όταν αυξάνεται η τιμή του καυσίμου στο διυλιστήριο, η αύξηση επηρεάζει μόνο ένα μέρος της τελικής τιμής. Για παράδειγμα, αν το κόστος του προϊόντος αυξηθεί κατά 10%, η τελική τιμή στην αντλία μπορεί να αυξηθεί περίπου κατά 5%, καθώς το φορολογικό σκέλος παραμένει αμετάβλητο.

Αντιθέτως, στο πετρέλαιο κίνησης και ακόμη περισσότερο στο πετρέλαιο θέρμανσης, όπου η φορολογία αντιστοιχεί περίπου στο 40% του τελικού ποσού, η μεταβολή της διεθνούς τιμής μεταφέρεται πολύ πιο άμεσα στην αντλία, καθώς το φορολογικό σκέλος είναι χαμηλότερο. Έτσι όταν αυξάνεται η τιμή του προϊόντος στο διυλιστήριο η επίδραση στην τελική τιμή είναι μεγαλύτερη, γεγονός που εξηγεί εν μέρει γιατί στο ίδιο διάστημα οι αυξήσεις στο diesel κίνησης και κυρίως στο πετρέλαιο θέρμανσης εμφανίζονται αισθητά υψηλότερες από εκείνες της βενζίνης.

Σημειώνεται ότι από την Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026 τέθηκε σε εφαρμογή το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τις εταιρείες εμπορίας και λιανικής πώλησης καυσίμων, το οποίο προβλέπει ότι οι εταιρείες εμπορίας δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 5 λεπτά ανά λίτρο και τα πρατήρια τα 12 λεπτά ανά λίτρο πάνω από την τιμή προμήθειας στη βενζίνη και το diesel. 

Το πλαφόν θα παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος Ιουνίου 2026, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται ανοιχτή στη λήψη επιπλέον μέτρων, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο. Από την πλευρά τους πάντως οι βενζινοπώλες αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι η συμβολή του στη συγκράτηση των τιμών θα είναι αμελητέα ενώ αντιθέτως θα προκαλέσει μεγάλο πλήγμα στους πρατηριούχους. 

Η εικόνα στην επικράτεια

Οσον αφορά την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, καύσιμο ευρέως διαδεδομένο για τα ΙΧ, οι αποκλίσεις που καταγράφονται σε πανελλαδικό επίπεδο είναι σημαντικές τόσο ως προς την ποσοστιαία αύξηση τις τελευταίες 12 ημέρες, όσο και ως προς την απόλυτη τιμή. Έτσι, οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις καταγράφονται στους νομούς Άρτας (8,29%), Καβάλας (8,09%), Χανίων (7,99%), Ιωαννίνων (7,94%) και Αττικής (7,90%).

Στις 11 Μαρτίου οι υψηλότερες τιμές για τη βενζίνη 95 οκτανίων καταγράφονταν στις Κυκλάδες, όπου η μέση τιμή έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, και ακολουθούσαν τα Δωδεκάνησα, η Ευρυτανία, η Κεφαλλονιά και η Λέσβος.

Ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το πετρέλαιο

Την Πέμπτη οι τιμές του πετρελαίου Brent ξεπέρασαν εκ νέου τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή ενέτεινε τις ανησυχίες για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Η Τεχεράνη, απαντώντας στις επιθέσεις που δέχεται, κλιμάκωσε τα πλήγματα σε ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές στην περιοχή, ενώ τουλάχιστον έξι δεξαμενόπλοια έχουν πληγεί στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εξέδωσε την πρώτη δημόσια δήλωσή του μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, υποστηρίζοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν κλειστά, γεγονός που εντείνει τους φόβους για περαιτέρω περιορισμό των ενεργειακών ροών.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να «τελειώσει τη δουλειά», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν.

Την ίδια στιγμή, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποίησε ότι ο πόλεμος έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας στην ιστορία, αυξάνοντας την αβεβαιότητα στις αγορές και ενισχύοντας τις πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.

Καμπανάκι για την ελληνική οικονομία

Υπό το πρίσμα των διεθνών εξελίξεων, «καμπανάκι» για τις επιπτώσεις του ράλι στις τιμές της ενέργειας στην ελληνική οικονομία κρούει η Alpha Bank, κάνοντας λόγο για κίνδυνο αναθέρμανσης του πληθωρισμού.

Στο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, η Alpha Bank επισημαίνει ότι η Ελλάδα είναι καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, με σημαντική εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε έντονες αυξήσεις των διεθνών τιμών. Είναι ενδεικτικό ότι το συνολικό μερίδιο του πετρελαίου, των παραγώγων αυτού και του φυσικού αερίου στην τελική κατανάλωση ενέργειας ανήλθε στο 61% το 2024, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ-27.

Αυτό, σύμφωνα με την Alpha Bank, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενίσχυση της ενεργειακής συνιστώσας του πληθωρισμού και, κατά συνέπεια, του γενικού επιπέδου τιμών. Όπως εξηγεί η τράπεζα, μία διαταραχή από την πλευρά της προσφοράς, με διάρκεια αρκετών μηνών λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας και των περιορισμών στις θαλάσσιες και εμπορικές διαδρομές που αυξάνουν το κόστος και τον χρόνο μεταφοράς, αναμένεται να ενισχύσει το κόστος παραγωγής και τις πληθωριστικές προσδοκίες. Αλλωστε, όπως παρατηρήθηκε το 2022 μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, η άνοδος των τιμών της ενέργειας και του κόστους παραγωγής ενδέχεται να διαχυθεί και σε άλλες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, όπως τα τρόφιμα.

Σημειώνεται ότι, μετά την άνοδο κατά 41% το 2022, η ενεργειακή συνιστώσα του πληθωρισμού (HICP-Energy) υποχώρησε τα επόμενα τρία έτη, ωστόσο παραμένει 19,5% υψηλότερη σε σύγκριση με το 2021.

Συν τοις άλλοις, μία νέα ενεργειακή κρίση ενδέχεται να επιδεινώσει το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών - πρωτίστως μέσω της διεύρυνσης του ελλείμματος του ισοζυγίου καυσίμων - το οποίο αποτελεί διαχρονικά διαρθρωτική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας.

→ Διαβάστε επίσης: Ενέργεια: Η Κομισιόν «ξεσκονίζει» την εργαλειοθήκη του 2022 – Τα σχέδια για αγορά ρεύματος και φυσικό αέριο

Οι επιπτώσεις σε Ευρώπη και ΗΠΑ

Όσον αφορά τις ευρύτερες επιπτώσεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ από το ράλι στις τιμές των καυσίμων, η Alpha Bank τονίζει ότι με βάση τις πρόσφατες αναλύσεις ευαισθησίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Δεκέμβριος 2025), μία αύξηση των τιμών του πετρελαίου κατά 10% εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού κατά περίπου 0,1 ποσοστιαία μονάδα στις ΗΠΑ και κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες στην ευρωζώνη, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα τριών μηνών. Με τις επιπτώσεις να είναι σημαντικότερες στη γηραιά ήπειρο καθότι οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Πάντως, οι αναλυτές της τράπεζας τονίζουν ότι οι συγκρίσεις με μεγάλες πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 δεν δικαιολογούνται, και αυτό γιατί στην κρίση του 1973, μετά τον Πόλεμο του Yom Kippur, οι τιμές πετρελαίου τετραπλασιάστηκαν, ενώ με την Ιρανική Επανάσταση του 1979 ή τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ το 1984, οι τιμές διπλασιάστηκαν.

Επιπλέον, η Σαουδική Αραβία, η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στη Δύση, διαθέτει τη δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγή της, ενώ το βάρος της ενέργειας στο ΑΕΠ των ανεπτυγμένων οικονομιών έχει μειωθεί στο μισό σε σχέση με τις δεκαετίες του 1970 και 1980.

Παρ’ όλα αυτά, ο αντίκτυπος θα ενισχύεται όσο η κρίση παρατείνεται, με την αβεβαιότητα να πλήττει τις αγορές ενέργειας και κατ' επέκταση τις οικονομικές προοπτικές σε παγκόσμιο επίπεδο. 

Πηγή: imerisia.gr