Της Ελευθερίας Κούρταλη
Τα τρέχοντα γεωπολιτικά γεγονότα θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις παγκόσμιες αγορές επισημαίνει η Citigroup, τονίζοντας πως ο πόλεμος στο Ιράν εισάγει μια νέα πηγή αβεβαιότητας για όλα τα risk assets. Παρά την αρχική αστάθεια, ιστορικά οι παγκόσμιες μετοχές έχουν ανακάμψει σχετικά γρήγορα μετά την έναρξη των γεωπολιτικών συγκρούσεων. Ωστόσο, οι μετοχές έχουν δει σημαντική πτώση όταν οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι οδηγούν σε παρατεταμένες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας.
Ενώ το γεωπολιτικό σκηνικό παραμένει ρευστό, οι στρατηγικοί αναλυτές της Citi προβλέπουν ότι το πετρέλαιο θα διαπραγματεύεται σημαντικά υψηλότερα και πάνω από 80 δολάρια/βαρέλι προς το παρόν.
Ως εκ τούτου, αναβαθμίζουν το Ηνωμένο Βασίλειο σε Overweight (από Underweight) στο πλαίσιο της παγκόσμιας στρατηγικής της για μετοχές. Η αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου στρέφεται έντονα προς τους τομείς των εμπορευμάτων και της άμυνας, μαζί με ένα σημαντικό μερίδιο της Αεροδιαστημικής και της Άμυνας και έτσι χρησιμεύει ως αποτελεσματική "γεωπολιτική αντιστάθμιση" εντός των χαρτοφυλακίων μετοχών.
Συνεχής ενημέρωση στο live blog του Capital.gr
Παράλληλα, υποβαθμίζουν την Ιαπωνία σε Underweight (από Overweight), η οποία τείνει να έχει χαμηλότερες επιδόσεις εν μέσω αυξανόμενων τιμών πετρελαίου, αν και αναγνωρίζει τους υπάρχοντες ούριους ανέμους γύρω από την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης (Sanaenomics) και των αναθεωρήσεων κερδών ανά μετοχή.
Γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις
Όπως σημειώνει η Cit, η επίθεση ΗΠΑ/Ισραήλ στο Ιράν και η επακόλουθη εξάλειψη του Αλί Χαμενεΐ αναμφίβολα θα επιφέρουν πολύ σημαντικές επιπτώσεις από γεωπολιτικής και οικονομικής άποψης. Παρά την εξάλειψη του Αλί Χαμενεΐ, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί πόσο καιρό ακριβώς θα χρειαστεί για να δούμε πλήρη σταθεροποίηση στην περιοχή, η οποία προφανώς εξαρτάται από τη διάρκεια της σύγκρουσης. Το Ισραήλ και το Ιράν συνεχίζουν να ανταλλάσσουν επιθέσεις, καθώς το Ιράν υπόσχεται να εντείνει τις επιθέσεις στο Ισραήλ και στις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή. Μέχρι χθες, το Μπαχρέιν, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Κατάρ ήταν στόχοι ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων, πολλές από τις οποίες απωθήθηκαν από συστήματα αεράμυνας.
Οι αναλυτές της Citi εκτιμούν πως το πετρέλαιο θα διαπραγματευτεί βραχυπρόθεσμα πάνω από τα 80 δολ. το βαρέλι και έως τα 90 δολ. αλλά το κρίσιμο ζήτημα για οποιαδήποτε θέση στην αγορά στο μέλλον θα είναι το πόσο θα διαρκέσει αυτό το "γεωπολιτικό premium" στις τιμές του πετρελαίου. Με την είδηση για το προσωρινό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ η οποία προφανώς μπορεί να μεγεθύνει τη βραχυπρόθεσμη ανοδική πορεία των τιμών του πετρελαίου, πιστεύει ότι ακόμη και η πιο αισιόδοξη άποψη (αναμένοντας μια σύντομη σύγκρουση και μια γρήγορη επιστροφή στην περιφερειακή σταθερότητα) δεν μπορεί να αγνοήσει την πιθανότητα μεγαλύτερης ανθεκτικότητας του τρέχοντος ιρανικού καθεστώτος.
Από την άποψη του αντίκτυπου εμπορεύματα, το συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, τόσο στο Ιράν όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η τιμή του πετρελαίου είναι πιθανό να αυξηθεί ραγδαία, ενώ οι ιρανικές εξαγωγές θα περιοριστούν τουλάχιστον για όσο διαρκεί η σύγκρουση και ενδεχομένως για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ανάλογα με τις ενέργειες της ηγεσίας του Ιράν (με την πιθανότητα περιορισμών στις εξαγωγές τύπου Βενεζουέλας). Το αν η αύξηση των τιμών θα διατηρηθεί και πόσο ψηλά θα φτάσει εξαρτάται από τον πραγματικό και τον αναμενόμενο αντίκτυπο στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.
Ο μακροπρόθεσμος θεμελιώδης αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του τι θα επιλέξουν να κάνουν ο νέος Ιρανός ηγέτης και η εναπομένουσα ηγεσία του ιρανικού καθεστώτος τις επόμενες ημέρες, όπως επισημαίνει η Citi. Συγκεκριμένα, τα βασικά ερωτήματα είναι αν θα κλιμακώσουν ή όχι, αν το Ιράν στοχεύει σε περιφερειακά πετρελαϊκά περιουσιακά στοιχεία ή αν θα προσπαθήσει να καταλήξει σε μια διευθέτηση. "Είναι δύσκολο να δούμε μια αξιόπιστη πορεία προς ένα διαπραγματευτικό αποτέλεσμα στο εγγύς μέλλον, γεγονός που καθιστά τις προοπτικές εξαιρετικά αβέβαιες", σημειώνει η αμερικάνικη τράπεζα.
Οι τίτλοι ειδήσεων σχετικά με το πιθανό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ είναι απίθανο να διατηρηθούν δεδομένης της στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, καθώς και της εξάρτησης του Ιράν από τις εξαγωγές πετρελαίου. Μακροπρόθεσμα, υπάρχει επίσης ένα σενάριο στο οποίο οι εγχώριες στρατιωτικές δυνάμεις θα αντιμετωπίσουν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) αυξάνοντας τον κίνδυνο εσωτερικής σύγκρουσης που θα μπορούσε να επηρεάσει την παραγωγή πετρελαίου, αν και η κλίμακα και η διάρκεια αυτών των επιπτώσεων παραμένουν ασαφείς.
Γεωπολιτικό trading
Ιστορικά, οι επιπτώσεις των γεωπολιτικών σοκ ήταν βραχύβιες για τις αγορές, τονίζει η Citi. Συνήθως βλέπουμε τον αντίκτυπο των γεωπολιτικών κρίσεων μέσα από το πρίσμα των μεταβολών των τιμών του πετρελαίου. Εάν οι τιμές του πετρελαίου αυξηθούν, τα risk assets επηρεάζονται συνήθως αρνητικά. Ωστόσο, το σοκ εξασθενεί μόλις σταθεροποιηθεί το πετρέλαιο. Η μέση γεωπολιτικά καθορισμένη άνοδος των τιμών του πετρελαίου είναι πολύ απότομη, αλλά όχι υπερβολικά μεγάλης διάρκειας.
Για παράδειγμα, μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία ήταν το μεγαλύτερο πρόσφατο σοκ, οι τιμές του πετρελαίου έφτασαν στο μέγιστο σημείο τους, κατά 34% υψηλότερα, αλλά χρειάστηκαν μόνο 7 ημέρες για να φτάσουν εκεί, σημειώνει η αμερικάνικη τράπεζα. Ο δείκτης βαρόμετρο των διεθνών αγορών, ο S&P 500, σημείωσε πτώση την ημέρα που οι τιμές του πετρελαίου κορυφώθηκαν και ανέβηκε κατά 17%, πριν πέσει ξανά λόγω του κύκλου αύξησης των επιτοκίων της Fed. Αυτό είναι το φυσιολογικό μοτίβο ακόμη και μετά από μεγάλα γεωπολιτικά σοκ (μετά από περίπου ένα μήνα, συχνά άλλοι μακροοικονομικοί παράγοντες αναλαμβάνουν τα ηνία, όπως η COVID το 2020).
Τα μικρότερα σοκ, όπως η επίθεση στο Ιράν το 2025, υποχωρούν ακόμη πιο γρήγορα, σημειώνει η Citi. Τις δύο εβδομάδες πριν από το χτύπημα του 2025, οι αποδόσεις των ομολόγων, οι μετοχές ήταν ελαφρώς χαμηλότερες, το δολάριο ήταν ελαφρώς ισχυρότερο, το Brent είχε αυξηθεί σχεδόν 20%, ο χρυσός είχε αυξηθεί ελαφρώς, ενώ τα βασικά μέταλλα ήταν χαμηλότερα. Δύο εβδομάδες αργότερα, οι μετοχές ήταν σημαντικά υψηλότερα και οι κινήσεις των εμπορευμάτων είχαν εξομαλυνθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ το δολάριο αποδυναμώθηκε.
Ποιες είναι οι αντισταθμίσεις;
Για όσους πάντως είναι λιγότερο αισιόδοξοι και θέλουν να αντισταθμίσουν μια σημαντική και μακροχρόνια αναταραχή στην αγορά πετρελαίου, η Citi διαπιστώνει ότι συνήθως έχει νόημα να αντισταθμίζεται κανείς όσο το δυνατόν πιο κοντά στο πραγματικό "πρόβλημα", δηλαδή ενδεχομένως χρησιμοποιώντας το ίδιο το πετρέλαιο ως το πιο αξιόπιστο εργαλείο αντιστάθμισης.
Οι τιμές του χρυσού μπορεί επίσης να "λειτουργήσουν", ενώ ο αντίκτυπος στο συνάλλαγμα είναι μερικές φορές πιο περιορισμένος και εξαρτάται επίσης από την τοποθέτηση κατά τη στιγμή του σοκ.
Ενώ το Jιαπωνικό γεν και το ελβετικό φράγκο θεωρούνται συχνά ως πιθανά "ασφαλή καταφύγια", τα νομίσματα με μεγάλο όγκο συναλλαγών (crowded) είναι επί του παρόντος το πέσο Μεξικού και το γουόν Ν. Κορέας και ορισμένες αναταραχές που οφείλονται στην αποστροφή κινδύνου είναι πιθανές.
Πηγή: capital.gr
