Λίγες ημέρες πριν από την παρουσίαση της «Μελισσάνθης – Ανεκπλήρωτη Αγάπη» στην Κεφαλονιά, ο Σπύρος-Ανδρέας Παπαδάτος μιλά στο Kefalonia Post για το έργο, την ιστορία και την έμπνευση που κρύβονται πίσω από αυτό, αλλά και για τη βαθιά σχέση του με τον τόπο καταγωγής του.
Γεννημένος στην Κεφαλονιά και μεγαλωμένος στη Νέα Υόρκη, ο ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης έχει σπουδάσει Φιλολογία και Θεατρολογία, ενώ τα τελευταία χρόνια στρέφει ιδιαίτερα το δημιουργικό του ενδιαφέρον στους μύθους, την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Κεφαλονιάς. Στη συνέντευξη μιλά για τη «Μελισσάνθη», τη δύναμη του ανεκπλήρωτου έρωτα και όσα θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει το κοινό στην παράσταση.
ΕΡΩΤΉΣΕΙΣ
Η «Μελισσάνθη – Ανεκπλήρωτη Αγάπη»
1.Επιστρέφετε φέτος στην Κεφαλονιά με τη «Μελισσάνθη – Ανεκπλήρωτη Αγάπη». Πείτε μας λίγα λόγια για το έργο. Ποια ιστορία θα παρακολουθήσει το κοινό και ποια ήταν η αφετηρία για τη δημιουργία του; Ο μύθος της .
Ο μύθος της νύμφης Μελισσάνθης θα ξεδιπλωθεί μπροστά στο κοινό. Πέρα από το τραγικό της τέλος —την αυτοκτονία της από πνιγμό, εξαιτίας του άτυχου έρωτά της για τον Πάνα— ελάχιστα στοιχεία είναι γνωστά για την ιστορία της. Γνωρίζουμε ότι φύλαγε μια είσοδο προς τον Άδη, η οποία λέγεται πως βρισκόταν στο ένδοξο θαύμα της φύσης, γνωστό ως Σπήλαιο της Μελισσάνης. Αξιοποιώντας την ποιητική αδεία και βασιζόμενος σε εκτενή έρευνα, επιχείρησα να συμπληρώσω τα κενά στην τραγική ιστορία της Μελισσάνθης πού πιστεύω μάς δίνει μία πλήρης κατανόηση για αυτή την νύμφη καιτα δεινά τής.
2. Υπάρχει κάτι στη «Μελισσάνθη» που θα δυσκολευόσασταν να εκφράσετε απλώς με λόγια, αλλά μπορέσατε να το πείτε μέσα από το θέατρο;
Ασφαλώς! Οι λέξεις αποτελούν απλώς τη βασική δομή κάθε θεατρικού κειμένου. Το συναίσθημα, η ατμόσφαιρα και η κίνηση δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις λέξεις· οι λέξεις απλώς αναδεικνύουν την ιστορία που ξεδιπλώνεται μπροστά στο κοινό. Τα διδάγματα που αντλούμε από τη Μελισσάνθη είναι βαθιά —βαθύτερα από τις λέξεις— και μπορούν να μεταδοθούν μόνο μέσα από τη ζωντανή ανθρώπινη αλληλεπίδραση. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι το θέατρο είναι ένας ζωντανός και παλλόμενος οργανισμός που ακολουθεί τις ανατροπές και τις διακυμάνσεις της ίδιας μας της ζωής· έτσι, μέσα από αυτή την ιερή αλληλεπίδραση, όσα οι λέξεις αδυνατούν να αποδώσουν, γίνονται αισθητά και κατανοητά στην καρδιά μας
3.Υπάρχει κάποιο κομμάτι του εαυτού σας μέσα σε κάθε έργο που γράφετε; Και ειδικά στη «Μελισσάνθη», πόσο από τον Σπύρο Παπαδάτο υπάρχει μέσα στην ιστορία;
Σε ό,τι γράφω, υπάρχουν πολλά κομμάτια του εαυτού μου. Κάποια μπορεί να είναι βιογραφικά, ενώ άλλα βασίζονται στις απόψεις μου για τη ζωή —από τις απόψεις μου για τη θρησκεία μέχρι τις προσωπικές μου φιλοσοφικές πεποιθήσεις και τις ηθικές μου αρχές. Στο συγκεκριμένο κείμενο, αποτυπώνονται πτυχές της αντίληψής μου για την οικογένεια, την αγάπη και την ευθύνη. Επιπλέον, υπάρχουν στοιχεία που πηγάζουν από την αγάπη μου για την αρχαία ελληνική τραγωδία και τον σεβασμό μου προς τους «σύγχρονους» ποιητές μας.
Η επιστροφή στην Κεφαλονιά
4.Πέρυσι επιστρέψατε θεατρικά στον γενέθλιο τόπο σας έπειτα από περίπου δύο δεκαετίες δημιουργικής πορείας μακριά από αυτόν. Φέτος επιστρέφετε ξανά. Αισθάνεστε ότι αυτή η επιστροφή αποκτά πλέον συνέχεια και ότι υπάρχει η πρόθεση να χτίσετε κάτι καλλιτεχνικά στην Κεφαλονιά;
Γεννήθηκα εδώ και μεγάλωσα στη Νέα Υόρκη. Είμαι μόνιμος κάτοικος Ελλάδας από το 2005. Έχω ως βάση μου την Αθήνα, όπου τα τελευταία 21 χρόνια δραστηριοποιούμαι στον χώρο του θεάτρου και του κινηματογράφου. Η αγάπη μου για το νησί μας είναι βαθιά ριζωμένη μέσα μου. Το νησί μας, οι άνθρωποί του, η ιστορία και ο πολιτισμός του διαμόρφωσαν καθοριστικά τον άνθρωπο που είμαι σήμερα, στα 56 μου χρόνια. Αισθάνομαι το χρέος και την υποχρέωση να προσφέρω κάτι πίσω στο νησί μας, και αποτελεί τιμή για μένα το γεγονός ότι διαθέτω τα εφόδια —μέσα από τη μόρφωση και τις εμπειρίες μου— ώστε να μπορώ να το αναδείξω και να το προβάλω το νησί μας μέσω του θεάτρου, που αποτελεί για μένα το ιδανικότερο μέσο έκφρασης. Ελπίζω η παρουσίαση ενός θεάτρου μου έργο να βρει μια μικρή θέση στων ετήσιων καλοκαιρινών πολιτιστικών εκδηλώσεων του νησιού μας,κάτω στον Άγιο Σπυρίδωνα, ένα ιερό μέρος και ίσως το πιο πολύτιμο κομμάτι του εαυτού, στο χωριό μου Κουρουκλάτα.
5.Επιλέγετε ξανά τον Άγιο Σπυρίδωνα στα Κουρουκλάτα, όπου παρουσιάσατε και το «Κέφαλος και Πρόκριδα». Τι σας συνδέει καλλιτεχνικά με τον συγκεκριμένο χώρο και γιατί επιλέγετε να επιστρέψετε εκεί;
Το σπήλαιο του Αγίου Σπυρίδωνα αποτελεί το θεμέλιο της οικογένειας Παπαδάτου από τα Κουρουκλάτα ήδη από τον 18ο αιώνα. Ο πρόγονός μας, ο παπα-Νικόλας, είναι ενταφιασμένος μέσα στο σπήλαιο. Η οικογένεια Παπαδάτου το φροντίζει από την ημέρα που ο πρόγονός μας βρήκε την εικόνα του Αγίου και ίδρυσε την εκκλησία, η οποία εξακολουθεί να υφίσταται και να λειτουργεί μέχρι σήμερα. Διατηρώ αιώνιους δεσμούς με αυτό το πολύτιμο στολίδι, Τον Ιερό Βράχο Κουρουκλάτων, Αγίου Σπυρίδωνα.
6.Τι διαφορετικό έχει για έναν Κεφαλονίτη δημιουργό να παρουσιάζει ένα δικό του έργο μπροστά στο κοινό του τόπου του; Υπάρχει μεγαλύτερη συγκίνηση ή ίσως και μεγαλύτερη αγωνία;
Όχι, δεν πρόκειται για άγχος. Απλώς θέλω να μοιραστώ με άλλους την αγάπη και την περηφάνια μου για το νησί μας. Το να μπορώ να το κάνω αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν η προσπάθεια αυτή τυγχάνει θερμής υποδοχής από το κοινό, όπως συνέβη με την πρώτη μου παρουσίαση το περασμένο καλοκαίρι.
7.Μπορεί ένας δημιουργός να φύγει πραγματικά από τον τόπο όπου γεννήθηκε ή ο τόπος συνεχίζει να εμφανίζεται μέσα στα έργα του, ακόμη κι όταν δεν το επιδιώκει;
Ο τόπος που γεννιέσαι, βρίσκεται πάντα τριγύρω σου, όπου και να βρίσκεσαι. Είναι το νήμα τής ύπαρξής σου. Τουλάχιστον για εμένα.
8. Αν σας ζητούσα να μου πείτε τι από την Κεφαλονιά υπάρχει μέσα στη “Μελισσάνθη”, ακόμη κι αν ο θεατής δεν μπορεί να το δει ξεκάθαρα, τι θα μου απαντούσατε;
Ότι η αγάπη σε όλες της τις μορφές, σημαίνει να κρατάς και να αφήνεις συνάμα…..ότι το σκοτάδι δεν είναι μόνο να το φοβόμαστε.
9. Πιστεύετε ότι χώροι όπως ο Άγιος Σπυρίδωνας και γενικότερα το φυσικό τοπίο και ιδιαίτεροι χώροι της Κεφαλονιάς μπορούν να αποτελέσουν σκηνικό για μια διαφορετική μορφή θεάτρου, έξω από τις συμβατικές θεατρικές αίθουσες;
Εκατό τις εκατό! Είναι κάτι πολύ ιδιαίτερο για έναν ηθοποιό να παίζει σε τοπία μαζί με την αρμονία τής φύσης. Με αυτό το σκεπτικό, χειρίζομαι μόνο τα απλά απαραίτητα ηλεκτρονικά πού γίνετε. Ίσως είναι ένας τρόπος εκδήλωσης του σεβασμού μού προς την φύση.
Ο Σπύρος Παπαδάτος πίσω από τα έργα
10. Στη δουλειά σας συναντάμε συχνά έντονα κοινωνικά και ανθρώπινα ζητήματα. Τι είναι αυτό που σας ενδιαφέρει περισσότερο να αναζητάτε μέσα από έναν χαρακτήρα ή μια ιστορία;
Με ενδιαφέρει και με ιντριγκάρει η ψυχολογία ενός χαρακτήρα ή μιας κατάστασης. Αυτή η αναζήτηση διαπνέει τη γραφή μου, καθώς και τον τρόπο που αποδίδω χαρακτήρες στην υποκριτική και τη σκηνοθεσία μου.
14. Και μετά τη «Μελισσάνθη», ποιο είναι το επόμενο καλλιτεχνικό σας βήμα; Υπάρχει ήδη κάποια νέα ιδέα ή κάποιο έργο που βρίσκεται στα σκαριά;
Επιστρέφω στην Αθήνα αρχές Οκτωβρίου και αρχίζουν πρόβες για την 2027/28 σεζόν. Σίγουρα έχω το επόμενο θεατρικό που ελπίζω να το ανεβάσω τού χρόνου τέτοια εποχή με ακόμα ένα άλλο θέμα από την ιστορία του τόπου μας.
15.Όταν σβήσουν τα φώτα της “Μελισσάνθης” στις 30 Αυγούστου, ποιο θα ήταν για εσάς το ιδανικό πράγμα να μη σβήσει μαζί τους μέσα στον θεατή;
Η εμπειρία του να χαρείς και να προβληματιστεις, ζωντανά με τούς συνανθρώπους σού. Να κρατήσει αυτό ο θεατής γιατί την τελευταία πενταετία έχουμε μπει σε ένα στενό, μοναχικό τριπάκη……αυτό σκοτώνει τον πολιτισμό….την ανθρωπότητα.
